Evenementen·Vlogs

Martin Michael Driessen: “Ik wil de lezer ontvoeren naar landschappen die hij nog nooit heeft gezien”

Uit handen van NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch ontving auteur Martin Michael Driessen afgelopen november de ECI Literatuurprijs 2016 voor zijn verhalenbundel Rivieren. Een groots en indrukwekkend boek dat ook ik met veel belangstelling heb gelezen. Onlangs was Driessen te gast bij de Kennemer Boekhandel in Haarlem waar hij met verve over zijn werk en leven vertelde.

Martin Michael Driessen (Bloemendaal, 1954) is een geprezen schrijver, maar in tegenstelling tot wat men misschien doet vermoeden, debuteerde hij vrij laat. Om precies te zijn in 1999 met het boek Gars; hij was toen vijfenveertig. “In de jaren daarvoor werkte ik afwisselend in Duitsland en Nederland als regisseur van diverse opera’s en toneelstukken”, zegt Driessen. “Ik was toen wel met literatuur bezig – als regisseur vertaalde en bewerkte ik theaterteksten – maar écht verhalen schrijven, deed ik niet. Regisseren is fantastisch, maar op een gegeven moment dacht ik: ik wil niet mijn hele leven hetzelfde doen. Een paar jaar geleden besloot ik mij daarom toe te leggen op het schrijven. Het mooie is dat ik als schrijver niemand nodig heb. Op het toneel ervoer ik dat het heel enerverend kan zijn om aangewezen te zijn op veel medewerkers, maar soms was het ook een verschrikking.”

Overstap blijkt goede keuze
Die overstap naar het schrijverschap was een goede keuze. Dat blijkt wel uit het feit dat Driessen in 2016 de ECI Literatuurprijs voor zijn verhalenbundel Rivieren won. Hij mocht die avond zowel vakjuryprijs als de lezersprijs in ontvangst nemen. Heel bijzonder, want het was voor het eerst dat dit gebeurde.

De rivieren meanderen door de levens van de hoofdpersonen
Rivieren bevat drie vertellingen waarin de rivieren meanderen door de levens van de hoofdpersonen. Het eerste, Fleuve Sauvage, is een gruwelijk verhaal over de hellevaar van een acteur die teloorgaat aan de alcohol en zijn eigen psyche. Tijdens een kanotocht in de Ardennen zoekt hij een catharsis voor zijn gefnuikte kunstenaarsleven. In verhaal twee, De reis naar de maan, worden de levens van twee vlotters bepaald door de Main en de Rijn. De mannen sturen van jongs af aan boomstammen stroomafwaarts, maar blijven hun leven lang een mysterie voor elkaar. En in het laatste verhaal, Pierre en Adèle, vormt een Bretonse beek de grens tussen de landerijen van twee Franse families, hugenoot en katholiek, die al eeuwen in rivaliteit leven.

Het vinden van een artistieke balans
“Het was een artistieke keuze om de verhalen thematisch met elkaar te verbinden”, zegt Martin Michael Driessen. Het vinden van een artistieke balans en verbinding in zijn werk blijkt voor hem erg belangrijk. Driessen: “Literatuur wordt voor mij pas kunst als er een soort alchemistisch proces plaatsvindt. Daarbij moet ik weggaan van mijzelf, anders kan ik mij niet vrij bewegen. Een deel van dat proces is ook dat ik geen verhalen schrijf die zich in Zwijndrecht of Amsterdam-Zuid afspelen. Dat is te dichtbij en dat vind ik bovendien niet interessant. Ik wil de lezer ontvoeren naar landschappen die hij nog nooit heeft gezien.”

Jozef kidnapt Jezus
De afstand waarover Driessen spreekt, kan ook een afstand in tijd zijn. Dit komt aan de orde in zijn boek Vader van God. Dat verhaal met Jezus en Jozef is tenslotte al even geleden” grinnikt hij. In deze laatstgenoemde roman gaat het erom dat God, die de Vader van alles is, wil ervaren wat het is om zelf een vader te hebben. Hij besluit daarom om mens te worden: Jezus Christus. Hij krijgt er dan ook een aardse vader bij: Jozef. In eerste instantie wil Jozef het kind niet, maar later houdt hij zoveel van hem, dat hij Jezus ervan wil behoeden om de Messias te worden. Hij wil dat zijn zoon een normaal en gezond leven krijgt. In zijn wanhoop besluit hij het kind zelfs te kidnappen.”

Theatraal en visueel
Het duurde echter bijna twaalf jaar voordat Driessen zijn boek Vader van God klaar had. Dat heeft, helaas, een trieste reden. Driessen: “Ik heb namelijk een zoontje gehad dat ik heb verloren. Het kostte mij daarom veel tijd voordat ik een verhaal had gevonden dat ver genoeg van mij af lag, maar waarin ik wel alles kwijt kon over de liefde van een vader voor zijn zoon. Het theatrale van het katholieke geloof en de sterke visuele elementen die daarmee samengaan, spraken mij bijzonder aan en leken mij heel geschikt om over te schrijven.”

Inspiratie voor het schrijven
Waar haalt Driessen zijn inspiratie vandaan? “Ik word geïnspireerd door alles wat ik mooi vind”, zegt hij. “Ik lees bijvoorbeeld veel lyriek. Als ik dan mooie zinnen lees, beïnvloeden die mij. Het is niet zo dat ik de stijl van bepaalde schrijvers wil bereiken, laat staan imiteren. Maar als iemand iets heeft geschreven dat mij ontroert of doet verstommen van verwondering, dan motiveert mij dat zo sterk dat dat een invloed op mij is. Ik lees vooral veel boeken van goede schrijvers om mijzelf af te grenzen. Momenteel lees ik Madame Bovarie van Gustave Flaubert. Ik vraag mij dan af: is er iets dat Flaubert beter kon dan ik? En wat kon hij niet zo goed?” Daarnaast blijkt ook muziek een belangrijke inspiratiebron voor Driessen: “Tijdens het schrijven van De reis naar de maan heb ik – net als bij het regisseren van een opera – dynamische tekens en operatermen naast de tekst genoteerd. Dit heb ik gedaan, omdat ik het gevoel had dat ik de tekst van het verhaal muzikaal moest benaderen. De zinnen in mijn boek zijn namelijk bedoeld om écht gelezen te worden.”

Een hekel aan research
De boeken van Driessen bevatten veel lagen en tijdperken. Je zou dan ook denken dat er voorafgaand aan zijn schrijven veel research wordt gepleegd. Maar niets blijkt minder waar. “Ik heb een ontzettende hekel aan research”, grijnst hij. “Ik kom nooit verder dan Wikipedia. Ik zoek alleen de juiste tijd en enkele andere details die ik nodig heb om een verhaal te kunnen vertellen. Verder verzin ik alles. Ik vind het dodelijk als ik een paar uur allerlei feiten doorneem in de hoop iets te vinden wat ik kan gebruiken. Ik zie dan veel te veel dingen die ik niet in mijn hoofd wil hebben. Mijn fantasie moet het grote werk doen; dat werkt voor mij het beste.”

Interview met Martin Michael Driessen, 28 maart 2017, Kennemer Boekhandel, Haarlem

MMD2

Advertenties

9 gedachten over “Martin Michael Driessen: “Ik wil de lezer ontvoeren naar landschappen die hij nog nooit heeft gezien”

  1. Wat eerlijk dat hij toegeeft dat hij niet zoveel aan research doet. Lekker gewoon alles verzinnen. Ik snap het helemaal!

    Like

  2. Ik heb nog nooit van deze auteur gehoord, maar ben zeker een boekenliefhebber. Wat erg van zijn zoontje, ik kan best begrijpen dat het dan heel moeilijk is een verhaal te schrijven waarin je het verhaal onopvallend in kan verwerken.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s