Recensies

Joost van Driel laat familiedrama ‘verstenen’ in het museum

In het museum

Een van mijn grootste liefhebberijen is het dwalen door musea. Ik vind het heerlijk om mij te laten overrompelen door historische schoonheden. Dit geldt ook voor David Schijndels: een zesjarig jongetje dat de hoofdrol speelt in In het museum, de debuutroman van Joost van Driel. Maar de reden dat David door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen dwaalt, is verre van rooskleurig…

David is zes jaar als hij voor het eerst met zijn vader met de trein naar Amsterdam gaat. Tenminste, dat denkt hij. In werkelijkheid neemt zijn vader hem mee naar Brussel. Deze maandelijkse uitstapjes zijn échte vader-zoon momenten die geheim moeten blijven voor Davids labiele moeder. Desalniettemin geniet de jonge David hier intens van. Hij is gek op dino’s, die in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen ruim vertegenwoordigd zijn. Samen lopen ze uren door het museum, waar de jongen aandachtig luistert naar zijn vader die talloze filosofische gedachten ventileert en die hem kennis laat maken met de pracht en praal van de natuur. Zijn vader is een tovenaar. Een echte. Eentje die de wereld naar zijn hand zet en die zich van niemand iets aantrekt.

David als dekmantel
Maar niets is wat het lijkt. Op een dag, als de twee opnieuw naar het museum gaan, laat zijn oudeheer hem achter bij Sarah: een beeldschoon meisje ‘dat goed Nederlands spreekt.’ “Natuurlijk spreekt ze Nederlands, dacht David toen nog, ze waren toch in Amsterdam?” Dit blijkt het begin van het einde. David wordt de komende jaren namelijk de dekmantel van zijn vaders unheimische praktijken, maar weet dat dan nog niet.

Foute boel
Al met al een briljante vondst van auteur Joost van Driel (Middelburg, 1976). Als lezer weet je vanaf het begin dat het foute boel is, maar door de kinderlijke onwetendheid van David, ga je de praatjes en het bedrog van vader Nico Schijndels bijna geloven. Dat komt ook omdat vader Schijndels, ondanks alles, een ontzettend lieve man is, die gek is op zijn zoon. Daardoor vergeef je hem zelfs dat hij zijn zoon op een gegeven moment betrekt bij zijn louche praktijken, waarbij David zelfs een schouder breekt: “Later zou hij zich afvragen of hij alleen nodig was geweest om papa te laten ontsnappen, maar toe hij die avond met de koffer naar de wc liep was zijn geest gevuld met niets dan concentratie en toewijding. Dit was hun avontuur, hun plan, en hun plan moest slagen.”

Sluipenderwijs ontdekt hij de waarheid
In het museum is een interessante terugblik van David op zijn verleden, waardoor hij sluipenderwijs de waarheid over zijn op een voetstuk geplaatste vader ontdekt. Het vertelperspectief dat daarbij wordt gebruikt, is bijzonder. Het verhaal wordt namelijk verteld door de ogen van David. De keuze om een kind als hoofdpersoon in een roman te laten optreden is gedurfd, maar pakt in dit boek goed uit. Doordat David spreekt als volwassene wordt het verhaal zeer aannemelijk. Tegelijkertijd ontstaat er daardoor een soort vervreemding, maar deze maakt het verhaal nog interessanter.

Leven tussen twee werelden
Gedurende het verhaal groei je als lezer met David mee: van klein, onschuldig jongetje tot argwanende puber. Een jongeman die leeft tussen twee werelden. Hij wordt verscheurd door het feit dat hij zijn moeder bedriegt, maar tegelijkertijd wil hij zijn vader niet verraden. Hij houdt enorm van Nico, maar kan het op een gegeven moment niet meer aanzien dat het een charlatan is. Dit schrijnende familiedrama probeert hij te vergeten in het museum, dat een magische plek voor hem is. Hier kan hij wegdromen; de echte wereld en het ongeluk van hemzelf en zijn ouders even vergeten. Het is een plek waar hij zich verliest in de geschiedenis van de dino’s en hun fossielen. Een plek waar hij nooit meer weg wil gaan.

Ontsnapt aan het drama
En die wens komt uit. David ontsnapt aan het familiedrama. De gedachte erachter snap ik, maar de manier waarop dit wordt uitgevoerd, vond ik in eerste instantie wat vaag. Ik moest het fragment en het hoofdstuk dat daarop volgt twee keer lezen voordat ik begreep wat er gebeurd was. Het is fantastisch beschreven, maar het gebeuren zorgt voor een té onrealistisch einde van een prachtig, maar schrijnend verhaal dat zo realistisch van opzet was. Zo schrijft Van Driel over David: “Een golf van warme lucht stroomde langs hem, afkomstig uit het binnenste van de aarde, zo leek het wel, en hij ontspande zich. Niets forceren. Rustig uiteenvallen. Oplossen. Laten ontsnappen wat moet ontsnappen en ontvangen wat ontvangen moet worden. En zomaar, heel makkelijk, loste hij op in steen. Hij zat vast.”

Een fantastisch debuut
Ondanks het ietwat jammerlijke einde, ben ik erg te spreken over In het museum. Het vestigt namelijk ook de aandacht op een groot probleem: het vergeten kind, dat verscheurd wordt door de problemen tussen en van zijn ouders. Een kind dat gestenigd wordt door pijn en verdriet, maar dat zich wonderlijk en compleet kan verliezen in de schoonheid en de kracht van de natuur. Van Driel is er wat mij betreft prima in geslaagd een fantastisch romandebuut neer te zetten.

Joost van Driel: In het museum (2017, 1e druk). Uitgeverij Vrijdag, 160 blz. €17,50

Advertenties

33 gedachten over “Joost van Driel laat familiedrama ‘verstenen’ in het museum

  1. Klinkt als een spannend boek! Ik weet niet of ’t boek bij mij zou passen, maar ik weet wel iemand die dit echt een leuk boek zou vinden. Misschien zou ik hem eens cadeau kunnen doen

    Liked by 1 persoon

    1. Het is een boek waar je eventjes ‘in moet komen’ als je niet zo bekend bent met musea, maar als dat eenmaal is gelukt, is het echt fantastisch! Ook leuk als cadeautje inderdaad. Goed idee, Ezra!

      Like

  2. Wat leuk dat je de Nederlandse literatuur in de schijnwerpers wilt zetten met je blog! Ik houd immens veel van boeken, maar moet eerlijk bekennen dat ik voornamelijk Engelstalige boeken lees. En dat is eigenlijk omdat ik lang niet alles uit Nederland weet te waarderen, maar ik denk ook omdat ik niet de juiste boeken weet te vinden. Dit boek bijvoorbeeld klinkt heel interessant en zou ik zo lezen. Ik ga er eens even verder induiken!

    Liked by 1 persoon

    1. Wauw, dankjewel Jo! Ik lees daarentegen vrij weinig Engelse boeken, haha. Heb laatst wel diverse boeken van Shirley Jackson gelezen in het Engels. Echt een aanrader! Ken je die?

      Like

  3. Zelf ben ik ook echt gek op boeken! Ik leest meestal psychologische trillers. Vindt het altijd erg leuk als er een hele twist in het verhaal zit 😀 Leuk dat je op deze manier boeken aan het licht brengt!

    Liked by 1 persoon

  4. Dit klinkt als een spannend boek! En eindelijk eens van Nederlandse bodem.. Ik lees graag Scandinavische thrillers en de boeken van Steve Berry, waar historische feiten gemengd met fictie een thriller vormen. Heerlijk! De manier waarop jij dit boek beschrijft maakt me erg nieuwsgierig, dus ik zal eens kijken of ik hem binnenkort kan lezen!

    Liked by 1 persoon

  5. Dit lijkt me een spannend boek. Ik werk op het hoofdkantoor van een boekhandelketen maar ik heb nog niet eerder van deze titel gehoord. Erg leuk. Dank je wel.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s